نفاق چیست و منافق کیست؟
72 بازدید
تاریخ ارائه : 9/3/2012 9:41:00 AM
موضوع: اخلاق و عرفان

بگذریم از این که نفاق در کاروان واژگانی به چه معنایی است. کاربردهایی را که در آن استفاده شده است وقتی مرور می کنیم می بینیم چيزي در مقابل راستی و درستی است. 

 

كاربردهايي همچون: جدایی؛ كارشكني؛ دورنگي و دوزباني و دوچهرگي؛ روي و ريا؛ آب زيركاه دواندن؛ دروغ و تزوير و نيرنگ همه  به طور كلي ناراست بودن را معنا مي دهند.

اما در اين ميان، تازگي ها يك معنا نظرم را جلب كرده، و آن خلف وعده و پيمان شكني است. در حديثي از پيامبر اسلام (ص) آمده: سه خصلت را هر كس داشته باشد در متن نفاق است و لو نماز بخواند و روزه بگيرد: ...تخلف در وعده اي كه داده است*.

البته شكي در واقعيت داشتن آن نيست، زيرا دو توجيه عقلي دارد:

يك/ آدم منافق پاي بند قولش نيست و خيلي راحت زير آن مي زند.

دو/ خود اين كار نفاق است به اين معنا كه در نقطه مغاير ايمان است كه آن ضد نفاق است. به اصطلاح چنين شخصي كه نمي تواند حريف خودش بشود كه به وعده خود وفا كند در وفاي به عهد انساني و خدايي خود هم ناتوان است و لذا در كام نفاق است و هر آن ممكن است جذب حزب منافقان بشود.

با اين حساب افراد عهد شكن بايد اين ضعف نفس را زنگ خطر جدي تلقي كنند و مواظب خودشان باشند كه يك وقت خداي ناخواسته شكار عنكبوتان نفاق نشوند.

در هر حال، براي اطمينان خاطر نسبت به زهر نفاق و جفاي منافق خوب است انسان خود را به دو پادزهر و محافظ مجهز كند: فرقان و بصيرت.

فرقان در ذهن، براي تميز ميان دو همنما (متشابه) كه شكل عمل در هر دو يكي است (مثل تقيه و نفاق).

بصيرت در عمل، براي بازشناسي سره از ناسره در انتخاب.

-------------------------------------------------

*  محمد بن يعقوب كليني، (1365 دارالکتب الاسلامیة)، الكافي جلد2 صفحه290    باب في أصول الكفر و أركانه: «عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (ع) قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (ص) ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ كَانَ مُنَافِقاً وَ إِنْ صَامَ وَ صَلَّى وَ زَعَمَ أَنَّهُ مُسْلِمٌ مَنْ إِذَا ائْتُمِنَ خَانَ وَ إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ وَ إِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ قَالَ فِي كِتَابِهِ إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْخائِنِينَ وَ قَالَ أَنَّ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَيْهِ إِنْ كانَ مِنَ الْكاذِبِينَ وَ فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ إِسْماعِيلَ إِنَّهُ كانَ صادِقَ الْوَعْدِ وَ كانَ رَسُولًا نَبِيًّا»