تحجرگرایی در عرصه پنداری رفتاری کرداری
23 بازدید
محل نشر: نشریه پژوهشهای اجتماعی اسلامی شماره پیاپی 90
نقش: نویسنده
سال نشر: 1390/00/00
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
نویسنده در آغاز نگاهی دارد به خاستگاه شناختی جمود و تحجر تا نقطه¬ی انحراف و شکل پاگرد آن روشن شود و دو مورد را از گذشته تا حال یادآور می شود و این بدان خاطر است که به عقیده¬ی وی "تا انسان نسبت به منشأ یک عارضه آگاهی نداشته باشد، قادر به درک آن نیست و نمی تواند در صدد رفع و جبران آثار و فرامدهای ناخوشایند آن برآید؛ چه آن که رفتار و کردار انسان در گرو نوع آگاهی او از مسائل است و این همان چیزی است که پندار او را شکل می دهد” ؛ و این بخش اول نوشتار را تشکیل می دهد. وی در ادامه¬ی این بخش خاطرنشان می سازد که تحجر گرچه منشأ گرفته از جهل است لیکن این جهل به معنای بی سوادی نیست بلکه به معنای سرپوش نهادن روی چراغ عقل و فرومیراندن آن است؛ هم از این رو با دو نوع تحجر رو به رو هستیم: جمود معرفتی و جمود ناآگاهی. وی سپس در بخش های بعدی دامنه¬ی بحث را به گستره¬ی میدان تحجر در عرصه های گوناگون زندگی انسان، همچون: اقتصاد خانواده، مسائل اجتماعی- فرهنگی، آموزشی- تربیتی، اقتصادی- اجتماعی کشانده نشانه هایی از تظاهرات رفتاری- کرداری و پنداری آن را یادآور می شود و با نتیجه گیری به نوشتار خود پایان می بخشد. این دورنمایی بود از بحث حاضر لیکن نکته های تازه ای در این نوشتار به چشم می خورد که عبارتند از: • تحجر دارای دو بعد افراط و تفریط است چنان که جمود با تمام گستره¬ی خود گونه ای از تفریط است و غلوّ گونه¬ی افراط آن. • میان اطاعت کورکورانه¬ی ناشی از جمود، و تعبد یا تسلیم عبادی تفاوت محسوسی است. • نوعی از جمود و تحجر را در قالب آزاد اندیشی می بینیم، چنان که مسلک عقلانیت لیبرال قدیم و جدید بدان می نگرد. • سخت گیری در مناسک دینی موجب زده شدن از اصل دین و ایجاد مقاومت در برابر آموزه های آن، و در نهایت منجر به رویکرد نسل نو به مشرب سکولاریسم منتهی می شود. • تهاجم فکری و فرهنگی عامل بیرونی انحطاط است و موجب التقاط می شود ولی جمود عامل درونی انحطاط است. نقطه¬ی مقابل جمود اباحی گری و حد وسط این دو روشن بینی و به تعبیر دیگر، عقلانیت و بصیرت است. کلید واژه ها: جمود، تحجرگرایی، بصیرت، عقلانیت، نص گرایی، خوارج، اخباری¬گری.
آدرس اینترنتی